Cuộc họp Dự thảo quy định xác định giá khởi điểm và giá trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon rừng

TẢI TÀI LIỆU

Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm được Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao chủ trì xây dựng Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng. Dự thảo Nghị định đã được xây dựng, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để tiếp thu, chỉnh sửa và gửi Bộ Tư pháp thẩm định theo đúng quy định của Luật ban hành văn bản pháp luật năm 2025. Nhằm truyền thông các nội dung mới của dự thảo Nghị định, trong khuôn khổ hoạt động của Tổ công tác các-bon trong lâm nghiệp, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tổ chức một chuỗi các cuộc họp trực tuyến để giới thiệu, chia sẻ với các tổ chức, cá nhân quan tâm về các nội dung chủ yếu của dự thảo. Cuộc họp trực tuyến thứ nhất, tổ chức ngày 11/11/2025 đã giới thiệu về quy định xác định giá khởi điểm và giá trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon rừng. Cuộc họp đã thu hút sự tham gia tích cực từ hơn 650 đại biểu, trong đó bao gồm các đại biểu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, các đơn vị, phòng, ban chức năng có liên quan tại cấp tỉnh và cấp xã, các chủ rừng trên khắp cả nước, và các nhà quản lý, doanh nghiệp, và chuyên gia trong và ngoài nước trong lĩnh vực các-bon rừng nói riêng và tài chính lâm nghiệp nói chung.

Tại sự kiện, bà Nghiêm Phương Thuý – chuyên viên của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, thành viên Tổ công tác các-bon đã trình bày Dự thảo quy định xác định giá khởi điểm và giá trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon rừng. Nội dung quy định về giá khởi điểm và giá trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon rừng áp dụng cho rừng thuộc sở hữu toàn dân nằm trong Điều 7 (Mức chi trả) theo dự thảo Nghị định. Tuy nhiên, rừng không thuộc sở hữu toàn dân cũng được khuyến khích sử dụng các phương pháp này để xác định giá khởi điểm. Bà Thuý cũng cho biết, Dự thảo Nghị định phiên bản cập nhật mới nhất này vừa mới tổ chức họp thẩm định tại Bộ Tư pháp trong tháng 11, và đang trong quá trình tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm định và sẽ trình cho Thủ tướng Chính phủ trong tháng 12/2025.

So với bản Dự thảo Nghị định được lấy ý kiến tham vấn rộng rãi trong tháng 7-8/2025, bản Dự thảo mới đã đưa ra một hướng dẫn rất cụ thể và theo từng bước để xác định 02 mức giá khởi điểm theo 02 phương pháp: phương pháp dựa vào chi phí (dựa trên chi phí thực hiện dự án) và phương pháp so sánh (so sánh tương đối với các dự án có tính tương đồng trên thị trường). Giá khởi điểm cho thị trường tự nguyện và thị trường bắt buộc sẽ có cách tính khác nhau. Bên cung ứng (bên bán kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon rừng) sẽ cần trình hồ sơ đề xuất giá theo hướng dẫn định giá của Nghị định cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc Uỷ ban Nhân dân tỉnh để thực hiện quá trình thẩm định và phê duyệt. Sau khi được phê duyệt, bên cung ứng có thể niêm yết thông tin của dự án kèm với giá khởi điểm trên thị trường bù trừ phát thải thông qua sàn giao dịch các-bon của Việt Nam (hiện Nghị định về sàn giao dịch này đang trong quá trình trình Chính phủ, dự kiến sẽ được ban hành trong đầu năm 2026) hoặc trên thị trường tự nguyện. 

Tiếp đó, bà Nguyễn Mỹ Linh, chuyên gia từ Công ty Cổ phần Tư vấn Năng lượng và Môi trường (VNEEC) đã trình bày ví dụ áp dụng phương pháp theo Dự thảo để xác định giá khởi điểm của dự án các-bon rừng tại tỉnh Tuyên Quang. Với gần 20 năm kinh nghiệm về thực hiện kiểm kê, giảm phát thải khí nhà kính, xây dựng và tham gia thị trường các-bon và các hoạt động bảo vệ tầng ô-dôn tại Việt Nam, công ty đã hỗ trợ phát hành hơn 20 triệu tín chỉ các-bon, tuy nhiên chưa có tín chỉ các-bon rừng. Công ty đã ký MoU và hoàn thành văn kiện cho hai dự án các-bon rừng tiêu biểu tại Tuyên Quang (theo tiêu chuẩn VCS) và Huế (theo tiêu chuẩn Gold Standard). Trên cơ sở hai dự án mẫu này, công ty đã thực hiện tính toán thử hai ví dụ, dựa trên hướng dẫn xác định giá khởi điểm của Dự thảo Nghị định bản cập nhật. 

Trong phiên thảo luận, nhiều chuyên gia và đại diện từ các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc cân đối giữa lợi nhuận và chi phí khi thực hiện dự án các-bon, trong đó có chi phí hỗ trợ cho sinh kế của cộng đồng. Tuy nhiên, nhiều đại biểu nhất trí rằng quá trình và phương pháp tính toán, phê duyệt giá khởi điểm là một quá trình đòi hỏi năng lực kỹ thuật cao. Đối với năng lực hiện tại của chủ rừng và các đơn vị chức năng tại địa phương, đây sẽ là một thách thức không nhỏ bên cạnh các vướng mắc về quá trình xây dựng, phát triển và thực hiện một dự án các-bon rừng. Ngoài ra, các đại biểu cũng có nhiều câu hỏi về tỷ lệ đóng góp NDC của ngành lâm nghiệp nói chung và đặc trưng của các dự án các-bon có đóng góp vào NDC quốc gia.

Đại diện Tổ soạn thảo Nghị định Quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng, có mặt trong cuộc họp cũng đã ghi nhận các ý kiến góp ý và sự quan tâm từ các đại biểu đối với quá trình ban hành Nghị định. Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, đồng hành cùng với các thành viên thuộc Tổ công tác các-bon và Mạng lưới các-bon rừng sẽ tiếp tục thực hiện các cuộc họp trực tuyến để chia sẻ, giới thiệu các nội dung và cập nhật hữu ích để chuẩn bị về năng lực cho các bên có liên quan trong thời gian sắp tới khi Chính phủ đang dần hoàn thiện các cấu trúc, hành lang pháp lý cần thiết cho thị trường các-bon tại Việt Nam.