Hội thảo Mã số vùng trồng rừng ở Việt Nam – Bước tiên phong trong truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp

TẢI TÀI LIỆU

Hà Nội, 26/08/2025 – Trong bối cảnh các thị trường quốc tế như Liên minh châu Âu với Quy định chống mất rừng (EUDR) hay Lacey Act của Hoa Kỳ ngày càng siết chặt yêu cầu về tính hợp pháp và truy xuất nguồn gốc gỗ, việc định danh, số hóa thông tin từng lô rừng trồng trở thành một nhiệm vụ chiến lược của ngành lâm nghiệp Việt Nam. Hội thảo “Mã số vùng trồng rừng ở Việt Nam” do Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp với Viện Khoa học Lâm nghiệp tổ chức, đã tập trung thảo luận tình hình thí điểm, kết quả đạt được và những định hướng sắp tới trong quản lý và áp dụng Mã số vùng trồng rừng (MSVTR).

Mã số vùng trồng rừng – “Giấy khai sinh” của lô rừng

Theo đánh giá của PGS. TS. Nguyễn Bá Ngãi, thí điểm cấp MSVTR tại 5 tỉnh đã đạt diện tích 25.915 ha, vượt kế hoạch ban đầu, với hơn 20.000 lô được định danh. MSVTR không chỉ là một mã số kỹ thuật mà còn được coi là “giấy khai sinh” cho từng lô rừng – chứa đựng đầy đủ thông tin về chủ rừng, quyền sử dụng đất, tọa độ địa lý và hiện trạng lô rừng. Với việc tích hợp trên nền tảng số, MSVTR cho phép truy xuất nguồn gốc “tin cậy – thời gian thực – cập nhật – hiệu quả”, đáp ứng tốt yêu cầu của EUDR cũng như các thị trường xuất khẩu trọng điểm.

Thực tiễn từ địa phương – nhiều cơ hội nhưng cũng không ít khó khăn

Tại Bắc Giang, Công ty Lâm nghiệp Yên Thế – đơn vị thí điểm – đã được cấp hơn 1.900 ha MSVTR. Ông Nguyễn Văn Nhật, Phó Giám đốc Công ty, nhấn mạnh: “Việc áp dụng MSVTR giúp chúng tôi kiểm soát diện tích, trữ lượng rừng chính xác hơn, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh khi một số khách hàng quốc tế sẵn sàng trả giá cao hơn 3–5% cho gỗ có minh chứng nguồn gốc rõ ràng”.

Ông Triệu Đăng Khoa, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Tuyên Quang nhấn mạnh, việc cấp mã số bước đầu tạo thuận lợi cho minh bạch nguồn gốc gỗ và tăng cơ hội xuất khẩu. đại diện Chi cục Kiểm lâm Tuyên Quang cho biết, sau một năm triển khai, tỉnh đã cấp MSVTR cho 5.473 ha rừng trồng với 4.858 mã số, chủ yếu ở rừng keo và bạch đàn. Tuy nhiên, dù mang lại nhiều lợi ích, quá trình thí điểm cũng bộc lộ không ít khó khăn. Đối với hộ gia đình, việc cung cấp thông tin và minh chứng quyền sử dụng đất vẫn là trở ngại lớn. Với lực lượng kiểm lâm và chính quyền cơ sở, khối lượng công việc tăng thêm đáng kể trong khi chưa có quy định pháp lý rõ ràng về trách nhiệm và phân công chức năng.

Ông Triệu Đăng Khoa cũng thẳng thắn chia sẻ: “Một số chủ rừng chưa thực sự hào hứng tham gia vì chưa nhìn thấy ngay lợi ích kinh tế. Trong khi đó, cơ sở dữ liệu còn thiếu đồng bộ, và hạ tầng công nghệ thông tin tại nông thôn chưa đáp ứng yêu cầu”.

Mã số vùng trồng rừng – mảnh ghép bổ sung cho EUDR và quản lý gỗ hợp pháp

Qua thí điểm, các chuyên gia khẳng định MSVTR đã chứng minh được vai trò là một mảnh ghép quan trọng, bổ sung cho hai cơ chế đang có: hệ thống truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp (VNTLAS) và thực thi EUDR. Nhờ có MSVTR, chuỗi cung gỗ hợp pháp của Việt Nam sẽ minh bạch hơn, giúp doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn với các thị trường quốc tế.

Định hướng: Số hóa toàn diện và hoàn thiện pháp lý

Phát biểu kết luận hội thảo, ông Trần Quang Bảo – Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm – nhấn mạnh: “MSVTR là bước đi cần thiết để định danh toàn bộ diện tích rừng trồng, đưa vào cơ sở dữ liệu số và phục vụ yêu cầu truy xuất nguồn gốc gỗ cho các thị trường quốc tế. Trong thời gian tới, ngành sẽ kiên định phát triển hệ thống này gắn với Đề án 06 về xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và rừng, hướng tới quản lý điện tử, mã hóa bằng QR và kết nối liên thông toàn ngành”.

Ông cũng khẳng định, MSVTR không thay thế chứng chỉ rừng bền vững như FSC hay PEFC, mà bổ sung cho hệ thống quản lý và truy xuất nguồn gốc, đặc biệt với các hộ gia đình và chủ rừng nhỏ lẻ. Định hướng sắp tới là hoàn thiện hành lang pháp lý, nhân rộng áp dụng trên toàn quốc và gắn với chuyển đổi số trong quản lý lâm nghiệp.

Hội thảo đã khẳng định vai trò tiên phong của MSVTR trong việc chuẩn bị cho Việt Nam đáp ứng các chuẩn mực quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực quản trị rừng và chuỗi cung ứng gỗ. Với sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng, MSVTR hứa hẹn sẽ trở thành công cụ quan trọng giúp ngành lâm nghiệp Việt Nam minh bạch hơn, bền vững hơn và hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.