​Tập huấn: Tăng cường năng lực thích ứng với Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu

TẢI TÀI LIỆU

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu trọng điểm, đặc biệt là Liên minh châu Âu, đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về tính bền vững và minh bạch trong chuỗi cung ứng, Việt Nam đang tích cực các hoạt động chuẩn bị để đáp ứng Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng (EUDR).

Hai khóa tập huấn cấp vùng với chủ đề “Tăng cường năng lực thích ứng với Quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu” đã lần lượt diễn ra tại Gia Lai (ngày 27–28/3/2025) và Đồng Nai (ngày 3–4/4/2025), với sự tham gia của gần các đại biểu đến từ các sở, ngành, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và tổ chức phát triển. Đây là chuỗi hoạt động do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp, tổ chức Forest Trends và các đối tác kỹ thuật trong khuôn khổ lộ trình chuẩn bị thực thi EUDR của Việt Nam.

Chuyên gia chia sẻ về những nội dung tổng quan của quy định EUDR. Ảnh: Vương Thế/Báo Đồng Nai

EUDR: Hiểu đúng và làm đúng

Khóa tập huấn đã mang đến cái nhìn tổng thể và chuyên sâu về các yêu cầu then chốt của EUDR – từ khái niệm “không phá rừng” đến yêu cầu hợp pháp và truy xuất nguồn gốc sản phẩm tới tận thửa đất sản xuất. Đặc biệt, đại biểu được phân tích kỹ về trách nhiệm thẩm định – một nội dung cốt lõi trong EUDR – bao gồm các bước thu thập thông tin, đánh giá rủi ro, áp dụng biện pháp giảm thiểu và nộp thông báo kết quả thẩm định (Due Diligence Statement) qua Hệ thống thông tin điện tử của EU.

Các quy định của EUDR không chỉ yêu cầu dữ liệu định vị chính xác cho từng lô đất – dưới dạng điểm tọa độ hoặc polygon – mà còn yêu cầu thông tin đầy đủ về người sản xuất, chủng loại hàng hóa, tính hợp pháp của quyền sử dụng đất, và bằng chứng không gây mất rừng sau ngày 31/12/2020. Tất cả những yếu tố này đặt ra thách thức không nhỏ cho các quốc gia sản xuất như Việt Nam, đặc biệt với đặc điểm sản xuất quy mô nhỏ, manh mún, và dữ liệu chưa đồng bộ.

Hướng dẫn kỹ thuật cho từng ngành hàng

Một điểm sáng nổi bật trong chương trình tập huấn là việc giới thiệu các bộ hướng dẫn kỹ thuật tạm thời theo từng ngành hàng, do các đơn vị chức năng trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng và thử nghiệm.

Với ngành gỗ – lĩnh vực chịu ảnh hưởng lớn từ EUDR – hướng dẫn do Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm ban hành đã chỉ rõ quy trình truy xuất theo chuỗi cung ứng và xây dựng hồ sơ trách nhiệm thẩm định. Các bước cụ thể từ trồng rừng, khai thác, vận chuyển, chế biến đến xuất khẩu đều được hệ thống hóa để phù hợp với yêu cầu của EU. Ngành hàng cà phê và cao su cũng đã có hướng dẫn xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng từ Cục Trồng trọt, trong đó tích hợp các biểu mẫu truy xuất và nền tảng dữ liệu vùng trồng, bao gồm cả công cụ khảo sát số hóa và cơ sở dữ liệu chia sẻ​​.

Đây là những tài liệu mang tính thực tiễn cao, có vai trò làm “kim chỉ nam” cho doanh nghiệp, chính quyền địa phương và các hiệp hội ngành hàng trong quá trình chuẩn bị và triển khai các giải pháp đáp ứng EUDR.

Hợp tác đa bên trong tuân thủ EUDR

Thông qua các phiên thảo luận và thực hành nhóm, các đại biểu đã cùng phân tích vai trò và trách nhiệm của từng tác nhân trong chuỗi cung ứng – từ hộ sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến đến cơ quan nhà nước ở cấp xã, huyện, tỉnh và trung ương. Việc thu thập và quản lý dữ liệu vùng trồng, cập nhật bản đồ rừng, thí điểm cấp mã số vùng, hay thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu liên ngành – tất cả đều đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và đồng bộ từ nhiều phía.

Không chỉ các cơ quan chuyên môn như Cục Lâm nghiệp, Cục Trồng trọt hay Trung tâm Chuyển đổi số, mà các sở nông nghiệp và môi trường, UBND cấp tỉnh và huyện cũng có vai trò rất lớn trong việc triển khai thực tế các hướng dẫn kỹ thuật, xử lý các vướng mắc pháp lý và đồng hành cùng doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi. Tinh thần hợp tác công – tư, vốn đã được thúc đẩy mạnh mẽ thông qua các nhóm hợp tác công tư ngành cà phê, ngành gỗ, đang tiếp tục được mở rộng và làm sâu thêm trong bối cảnh EUDR.

Từ tập huấn đến hành động

Cả hai khóa tập huấn tại Gia Lai và Đồng Nai không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kiến thức, mà còn thúc đẩy các hành động thích ứng –doanh nghiệp không bị động chờ chính sách, mà bắt đầu chủ động rà soát chuỗi cung ứng; chính quyền địa phương trở thành cầu nối dữ liệu và hỗ trợ kỹ thuật; người sản xuất không chỉ là “đối tượng hỗ trợ” mà là tác nhân quan trọng của chuyển đổi.

Thông qua các khóa tập huấn, EUDR được nhìn nhận là một cơ hội để Việt Nam vươn lên thành quốc gia tiên phong trong khu vực về phát triển nông – lâm sản minh bạch, không phá rừng và bền vững.

Quý độc giả có thể xem tài liệu hội thảo tại link và toàn bộ tập huấn qua video dưới đây:

_Tập huấn sáng 27/0_3

Tập huấn chiều 27/03

Tập huấn sáng 28/03