Điểm tin EUDR (Tháng 1-2/2025)

Trong bối cảnh EUDR ngày càng được chú trọng, cả EU và Việt Nam đều ban hành các chính sách và ấn phẩm hỗ trợ tuân thủ. Tháng 2/2025, Ủy ban Châu Âu (EC) công bố tài liệu giải thích nghĩa vụ EUDR, hướng dẫn doanh nghiệp (DN) dựa trên vai trò, quy mô và vị trí trong chuỗi cung ứng 07 ngành hàng (thịt bò, ca cao, cà phê, dầu cọ, cao su, đậu nành, gỗ), nhấn mạnh yêu cầu thẩm định để đảm bảo sản phẩm không liên quan đến phá rừng sau 31/12/2020. Phái đoàn EU tại Việt Nam cũng cập nhật tài liệu hướng dẫn (FAQs) bằng tiếng Việt, cung cấp nguồn tham khảo chính thống. Tại Việt Nam, ngày 27/02/2025 Cục Lâm nghiệp đã ban hành Hướng dẫn tạm thời thích ứng EUDR cho ngành gỗ, trong khi Cục Trồng trọt cũng đã ban hành Hướng dẫn kỹ thuật và cơ sở dữ liệu vùng trồng cà phê và cao su. Từ phía các tổ chức ngoài nhà nước, Trung tâm Nghiên cứu lâm nghiệp nhiệt đới (Tropenbos Việt Nam) đã đánh giá tác động EUDR đến nông hộ cà phê ở Tây Nguyên, Trung tâm Phát triển nông thôn bền vững (SRD) chỉ ra hạn chế về thông tin và truy xuất nguồn gốc, kêu gọi hỗ trợ kỹ thuật cho nông hộ, trong khi báo cáo của Forest Trends phân tích quản lý đất lâm nghiệp từ thập niên 1950, nêu bật tồn tại cản trở tuân thủ EUDR.

Tin tức quốc tế phản ánh nhiều khía cạnh của EUDR, từ các thách thức đến giải pháp. Các công ty cà phê lớn bị chỉ trích vì phản đối và trì hoãn EUDR đến 12/2025, dù chi phí tuân thủ thấp và chuỗi cung ứng đơn giản. Báo cáo của Profundo ước tính chi phí tuân thủ trung bình 0,1% doanh thu, với SMEs chịu 0,17% và công ty lớn 0,06%, có thể ảnh hưởng đến giá tiêu dùng. Nigeria đối mặt nguy cơ hạn chế thương mại nếu không đáp ứng EUDR và cần xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc toàn quốc. Các bên liên quan cũng đề xuất và thử nghiệm sử dụng trí tuệ nhân tạo, blockchain và tích hợp giải pháp tự động hóa trong tuân thủ EUDR.

Tin tức trong nước cho thấy nỗ lực và thách thức của Việt Nam trước EUDR. Thủ tướng ban hành Công điện 17/CĐ-TTg, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương ứng phó với Chính sách xanh của EU. Bộ TN&MT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch quốc gia, nhấn mạnh việc cần hoàn thiện pháp luật. Việt Nam đã xây dựng được FORMIS và REDD+ nhưng quá trình thực hiện còn khó khăn về nguồn lực và phối hợp. EUDR đặt thách thức cho DN cà phê xuất khẩu Bắc Âu với yêu cầu truy xuất nguồn gốc và chống phá rừng, song cũng mở ra cơ hội nâng cao uy tín tại thị trường ưu tiên bền vững, cần hợp tác quốc tế.

Thông tin trên được mô tả chi tiết trong phần Điểm tin dưới đây.